DASK Nedir, Neleri Kapsar? Zorunlu Deprem Sigortası Rehberi

Zorunlu Deprem Sigortası, halk arasında bilinen adıyla DASK, Türkiye’de konut sahiplerinin deprem ve deprem kaynaklı afetler nedeniyle binalarında oluşabilecek maddi zararları güvence altına alan bir sigorta sistemidir. 1999 Marmara depremlerinin ardından hayata geçirilen bu sistem, bugün tapu işlemlerinden abonelik işlemlerine kadar pek çok alanda karşımıza çıkar. Bu rehberde DASK’ın ne olduğunu, neleri kapsayıp neleri kapsamadığını, kimlerin yaptırması gerektiğini ve hasar durumunda nasıl başvurulacağını anlatıyoruz.

Kısa cevap: DASK, konutlarda deprem ve deprem kaynaklı yangın, patlama, tsunami ile yer kaymasının binaya verdiği maddi zararları poliçe limitine kadar karşılayan zorunlu sigortadır. Eşyaları kapsamaz ve her yıl yenilenmesi gerekir.

DASK Nedir?

DASK, Doğal Afet Sigortaları Kurumu’nun kısaltmasıdır. Kurum, 1999 depremlerinin ardından deprem kaynaklı ekonomik kayıpların devlet bütçesine yükünü azaltmak ve konut sahiplerine güvence sağlamak amacıyla kurulmuştur. Zorunlu deprem sigortası, 2012 yılında yürürlüğe giren Afet Sigortaları Kanunu ile yasal çerçevesine kavuşmuştur.

Sistemin temel mantığı, konut sahiplerinin her yıl görece düşük bir prim ödeyerek binalarını depreme karşı sigortalatması ve olası bir depremde oluşan zararın, poliçede belirtilen limitler dahilinde karşılanmasıdır. Poliçeler, DASK adına yetkilendirilmiş sigorta şirketleri ve acenteler aracılığıyla düzenlenir.

Zorunlu Deprem Sigortası Neleri Kapsar?

DASK poliçesi, sigortalı binada aşağıdaki nedenlerle oluşan maddi zararları teminat altına alır:

• Deprem
• Depremin neden olduğu yangın
• Depremin neden olduğu infilak (patlama)
• Depremin neden olduğu tsunami
• Depremin neden olduğu yer kayması

Teminat, binanın kendisini, yani temeller, ana duvarlar, kolonlar, kirişler, döşemeler, merdivenler, çatı ve bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar gibi yapı unsurlarını kapsar.

DASK Neleri Kapsamaz?

Zorunlu deprem sigortası yalnızca binaya gelen zararı karşılar. Aşağıdaki kalemler kapsam dışındadır:

• Ev eşyaları ve kişisel eşyalar
• Can kaybı ve yaralanmalar
• Kira kaybı ve iş durması gibi dolaylı zararlar
• Enkaz kaldırma masrafları
• Poliçede belirtilen teminat limitini aşan zararlar

Bu nedenle eşyalarınızı ve teminat limitini aşan bina zararlarını da güvence altına almak isterseniz, isteğe bağlı konut sigortasına deprem teminatı ekletmeniz gerekir.

DASK Kimler İçin Zorunlu?

Tapuda kayıtlı, mesken (konut) olarak kullanılan binalar ve bu binalardaki bağımsız bölümler için zorunlu deprem sigortası yaptırılması gerekir. Bina içinde işyeri olarak kullanılan bağımsız bölümler de belirli koşullarda kapsama alınabilir. Kamuya ait binalar, köylerdeki bazı yapılar ve belirli tarihten sonra ruhsatsız yapılan binalar gibi istisnalar mevzuatla belirlenmiştir.

DASK yaptırma sorumluluğu, kural olarak mülk sahibine aittir. Kiracılar, oturdukları konutun poliçesinin olup olmadığını ev sahibinden sorabilir ya da poliçe sorgulaması yapabilir.

DASK Nerelerde İsteniyor?

• Tapu işlemleri: Konut alım satımlarında geçerli bir zorunlu deprem sigortası poliçesi aranır.
• Abonelik işlemleri: Elektrik, su ve doğal gaz gibi aboneliklerde poliçe bilgisi istenebilir.
• Kredi işlemleri: Konut kredisi kullanırken bankalar geçerli bir DASK poliçesi talep eder.

Konut satışlarında poliçe devri ile ilgili güncel düzenlemeler hakkında Konut Satışlarında DASK Devri başlıklı haberimizi de inceleyebilirsiniz.

DASK Primi Nasıl Hesaplanır?

Zorunlu deprem sigortası primleri tarife ile belirlenir ve sigorta şirketine göre değişmez. Prim hesaplanırken başlıca şu faktörler dikkate alınır:

• Binanın bulunduğu yerin deprem risk düzeyi
• Binanın yapı tarzı (betonarme, yığma gibi)
• Konutun brüt metrekaresi
• Binanın yapım yılı ve kat sayısı gibi bilgiler

Prim ve azami teminat tutarları her yıl güncellenebildiği için güncel rakamları DASK’ın resmi kanallarından öğrenmek gerekir.

DASK Poliçesi Nasıl Yaptırılır?

1. Tapu bilgilerinizi (il, ilçe, ada, parsel) ve konutun brüt metrekaresini hazırlayın.
2. DASK’ın yetkilendirdiği bir sigorta şirketine, acenteye ya da bankaya başvurun. Bazı şirketler çevrim içi poliçe düzenleme imkânı da sunar.
3. Bina ve adres bilgilerini, yapı tarzını ve metrekareyi doğru şekilde beyan edin.
4. Primi ödeyerek poliçenizi alın.

Poliçeler bir yıl süreyle geçerlidir ve her yıl yenilenmesi gerekir. Poliçe süresinin dolmasının ardından yaşanan bir depremde teminat olmayacağı için yenileme tarihini takip etmek önemlidir.

Bilgilerin Doğru Beyan Edilmesi Neden Önemli?

Poliçe düzenlenirken metrekare, yapı tarzı ve adres gibi bilgilerin gerçeğe aykırı beyan edilmesi, hasar anında tazminatın eksik ödenmesine ya da sorun yaşanmasına yol açabilir. Örneğin konutun metrekaresi olduğundan düşük gösterilirse, tazminat hesabı da buna göre yapılabilir. Bu nedenle tapu ve proje bilgilerine uygun beyanda bulunmak gerekir.

DASK Poliçesi Nasıl Sorgulanır?

Bir konutun geçerli bir zorunlu deprem sigortası poliçesi olup olmadığı, DASK’ın resmi internet sitesi ve e-Devlet üzerinden sorgulanabilir. Sorgulama için genellikle adres kodu ya da poliçe numarası gibi bilgiler kullanılır. Konut alırken ya da kiralarken bu sorgulamayı yapmak, olası sürprizlerin önüne geçer.

Deprem Sonrası Hasar Başvurusu Nasıl Yapılır?

1. Depremin ardından en kısa sürede DASK’ın hasar ihbar kanalları (çağrı merkezi, internet sitesi veya poliçeyi düzenleyen sigorta şirketi) üzerinden ihbarda bulunun.
2. Poliçe numaranızı, kimlik bilgilerinizi ve iletişim bilgilerinizi hazır bulundurun.
3. Hasarlı binanın fotoğraflarını, güvenliğinizi riske atmadan çekin.
4. Görevlendirilen eksperin incelemesini bekleyin; hasar tespitinin ardından tazminat süreci başlar.

Büyük depremlerden sonra başvuru sayısı çok yüksek olabileceği için süreç uzayabilir. Resmi duyuruları takip etmek ve yalnızca resmi kanalları kullanmak, dolandırıcılık girişimlerine karşı da koruma sağlar.

DASK ile Konut Sigortası Arasındaki Fark

• DASK: Zorunludur, yalnızca binayı ve yalnızca deprem ile deprem kaynaklı zararları belirli bir limite kadar kapsar.
• Konut sigortası: İsteğe bağlıdır; yangın, hırsızlık, su baskını gibi pek çok riski ve ev eşyalarını kapsayabilir. Deprem teminatı eklenerek DASK limitini aşan zararlar için ek güvence sağlanabilir.

Konut sigortası yaptırırken genellikle önce geçerli bir DASK poliçesinin bulunması istenir.

DASK Hakkında Yaygın Yanlış Bilinenler

• “Kiracıyım, DASK beni ilgilendirmez”: Poliçeyi yaptırma yükümlülüğü ev sahibindedir, ancak kiracılar da oturdukları binanın sigortalı olup olmadığını bilmekte fayda görür.
• “DASK eşyalarımı da öder”: Hayır, yalnızca bina zararlarını kapsar.
• “Bir kez yaptırmak yeterli”: Hayır, poliçe yıllıktır ve her yıl yenilenmelidir.

Deprem sigortası, depreme hazırlığın finansal boyutudur. Bunun yanında binanızın dayanıklılığını öğrenmek, deprem çantası hazırlamak ve aile afet planı yapmak da en az sigorta kadar önemlidir. Bulunduğunuz ildeki güncel depremleri son depremler sayfamızdan takip edebilirsiniz.

İşyerleri ve Karma Kullanımlı Binalar

Zorunlu deprem sigortası esas olarak konutlara yöneliktir. Ancak konut olarak inşa edilmiş binalarda bulunan büro, dükkân gibi işyeri olarak kullanılan bağımsız bölümler de mevzuatta belirlenen koşullarda kapsama alınabilir. Tamamen ticari amaçlı binalar ve sanayi tesisleri ise genellikle isteğe bağlı sigortalar aracılığıyla deprem teminatına kavuşturulur. İşyeri sahiplerinin, binalarının ve işletmelerindeki makine, emtia ve demirbaşların depreme karşı nasıl güvence altına alınacağını bir sigorta uzmanıyla değerlendirmesi önerilir.

Poliçe Bilgilerini Saklamak

Deprem sonrası hasar başvurusu yaparken poliçe bilgilerine ihtiyaç duyulur. Poliçenizin bir kopyasını deprem çantanızdaki belge poşetinde saklamak, dijital bir kopyasını da güvenli bir bulut hizmetinde tutmak iyi bir alışkanlıktır. Böylece evinize ulaşamadığınız ya da belgeleriniz zarar gördüğü durumlarda bile başvuru sürecini başlatabilirsiniz. Poliçe yenileme tarihini telefonunuzun takvimine eklemek de poliçenin süresinin dolmasını önler.

Tazminat Hesabı Nasıl Yapılır?

Hasar durumunda ödenecek tazminat, eksperin yaptığı hasar tespiti, poliçede yer alan bina bilgileri ve teminat limiti dikkate alınarak hesaplanır. Poliçede belirtilen muafiyet uygulaması da tazminat tutarını etkileyebilir. Binanın tamamen yıkılması ile kısmi hasar görmesi arasında hesaplama yöntemi farklılık gösterebilir. Ayrıntılı bilgi için poliçenizdeki genel şartları okumanız ve sorularınızı DASK’ın resmi iletişim kanallarına yöneltmeniz önerilir.

Ortak alanlarda meydana gelen hasarlar için de bina malikleri ve yönetimlerinin hasar ihbarı ve belgelendirme konusunda koordineli hareket etmesi süreci kolaylaştırır. Apartman yönetimlerinin, bina genelindeki poliçe durumunu takip etmesi ve malikleri yenileme tarihleri konusunda hatırlatması iyi bir uygulamadır.

Kısaca DASK Kontrol Listesi

• Konutunuzun geçerli bir zorunlu deprem sigortası poliçesi var mı?
• Poliçedeki metrekare ve yapı tarzı bilgileri doğru mu?
• Poliçenin bitiş tarihi takviminize ekli mi?
• Eşyalarınız ve teminat limitini aşan zararlar için ek bir konut sigortanız var mı?
• Poliçenin bir kopyası deprem çantanızda bulunuyor mu?

Sık Sorulan Sorular

DASK zorunlu mu?

Evet. Tapuda kayıtlı mesken olarak kullanılan binalar için zorunlu deprem sigortası yaptırılması yasal bir yükümlülüktür.

DASK eşyaları karşılar mı?

Hayır. DASK yalnızca binaya gelen maddi zararı karşılar; eşyalar için isteğe bağlı konut sigortası gerekir.

DASK kaç yıl geçerlidir?

Poliçeler bir yıl süreyle geçerlidir ve her yıl yenilenmelidir.

DASK’ı kim yaptırmalı, kiracı mı ev sahibi mi?

Zorunlu deprem sigortasını yaptırma sorumluluğu mülk sahibine aittir.

DASK poliçesi nasıl sorgulanır?

DASK’ın resmi internet sitesi ve e-Devlet üzerinden adres kodu veya poliçe bilgileriyle sorgulanabilir.